OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ NEDİR?
İşçilerin iş kazalarına uğramalarını ve meslek hastalıklarına tutulmalarını önlemek, sağlıklı ve güvenli
çalışma ortamını oluşturmak için alınması gereken önlemler dizisine iş sağlığı ve güvenliği diyebiliriz. Bu önlemleri bir sistematik ve
standartlara Örneğin (OHSAS 18001 belgesi) dayandırarak yapılan organizasyonel faaliyete de OHSAS 18001 İş sağlığı ve güvenliği yönetim
sistemi denir.
Bu standartlar ile kurulan sistemin bağımsız ve tarafsız belgelendirme kuruluşları tarafından
denetlenerek OHSAS 18001 standardına uygun olup olmadığı denetleme sonucunda uygunluğu ifade eden belgeye de OHSAS 18001 Belgesi
denir.
Şunu belirtmeden geçmeyelim ISO 9001 ISO 14001 gibi standartlar akreditasyona tabii
standartlardır. Fakat OHSAS 18001 belgesi standardı akreditasyonu olmayan bir standart ve sonuçta verilen belgede akrediteli olmayan bir belgedir.
Bunun için bazı yanlış uygulamalardan korumak için ihale kanunda şöyle bir uygulama getirilmiştir.
OHSAS 18001 belgesini alacak ve ihalede kullanacak kurumlar şirketler için ohsas belgesini aldığınız kurumun herhangi bir konuda TÜRKAK
tarafından akrediteli olması gerekliliği getirilmiştir.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
Uluslararası çalışma örgütü (ILO) ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) işçi sağlığı ve iş güvenliği ortak komisyonunda işçi sağlığının esasları şöyle belirlenmiştir:
1. Bütün iş kollarında işçinin fiziksel, ruhsal ve sosyo-ekonomik bakımdan sağlığını en üst düzeye
çıkarmak ve bunun devamını sağlamak.
2. Çalışma şartları ve kullanılan zararlı maddeler nedeni ile işçi sağlığının bozulmasını engellemek.
3. Her işçiyi kendi fiziksel ve ruhsal yapısına uygun işte çalıştırmak.
4. Özet olarak işin, işçiye ve işçinin işe uyumunu sağlamaktır.
Belirlenen amaçlara ulaşmak, dolayısıyla, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek OHSAS 18001 İş
Sağlığı ve Güvenliliği Yönetiminin sorumluluğundadır.
İş Sağlığı ve Güvenliliği yönetimine 3 temel görev düşmektedir. Bunlar:
1. Tehlikeleri tanımlamak.
2. Her tehlike için riskin
boyutunu tahmin etmek ve saptamak.
3. Riskin kabul edilebilir
olup olmadığına karar vermek ve riski kontrol altına almaktır.
Çalışma hayatını, üretkenliği ve bunlara bağlı olarak işletmelerin kârlılıklarını etkileyen bu tip olaylara önlem almak için, öncelikle mevcut durumun analizi yapılarak risklerin
tespit edildiği, bu riskleri yok etmek için yasal yönetmelik, mevzuat ve kanunlara entegre programların oluşturulduğu ve uygulandığı, bütün çalışmaların
belli bir sistematik içerisinde dokümante edildiği ve ilgilenenlere duyurulduğu, bu yürütülmekte olan çalışmaların izlenip denetlendiği bir takım yönetim
sistemleri uygulanmaktadır. Bu sistemlere “ OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri” denmektedir.
İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi ile ilgili dünyada uygulanan standartlar, kanunlar ve dökümantasyonları hazırlayan organizasyonlardan bazıları şunlardır:
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
American Petroleum
Institute (API)
National Fire
Protection Association (NFPA)
American Society
of Mechanical Engineers (ASME)
Standards New
Zealand (SNZ)
British Standards
Institute (BSI)
Occupational
Safety and Health Administration (OHSA)
Occupational
Safety and Health Service
NZ Chemical
Industry Council
Standards
Australia
International
Organization for Standardization (ISO)
Uygulanan bazı standartlar
ise
QS 9000,
BS 8800 (Guide To
Occupational Health and Safety Management Systems),
ILO
(International Labor Organisation) İş
Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Rehberi:2001, ISA 2000, NPR 5001, OSHA
AS/NSZ 4360, OSHA AS/NSZ 4804, OHSAS (Occupational Health and Safety
Assessment Series) 18001, OHSAS 18002 Uygulama Rehberi’dir
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ
SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK
HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Standartlarının Gelişimi:
İşyerleri çalışmalarını güvenli bir biçimde yaptıklarını ve ohsas iş sağlığı ve
güvenliği çalışmaları ile ohsas iş güvenliği yönetim sistemleri
uygulamalarını en iyi şekilde tatbik ettiklerini topluma gösterebilecekleri bir
araç olmak üzere bir sertifikasyon şekli talep etmişlerdir. Böylece işletmeler,
iş sağlığı ve güvenliği adına yaptığı çalışmaları tetkik edilebilecek ve
belgelendirilebileceklerdir. Bu boşluğu doldurmak üzere çeşitli organizasyonlar
kendi standartlarını geliştirerek yayımlamışlardır.
İş Sağlığı
ve Güvenliği ile ilgili ilk standart İngiliz Standart Teşkilatı (BSI)
tarafından BS 8800 olarak 1996 yılında yayınlanmıştır. Bu standart çok sayıda
İngiliz kuruluşunun katılımı ile İngiliz Standart Teşkilatı bünyesinde
oluşturulan HS/1 teknik Komitesi tarafından hazırlanmıştır.
Bu kuruluşlar
arasında İngiliz Akreditasyon Kuruluşu, İnşaat Mühendisleri Enstitüsü, Kimya
Mühendisleri Enstitüsü, İnşaat İşçileri Konfederasyonu, Mütaihhitler Birliği,
Küçük İşletmeler Federasyonu, Risk Yönetimi Enstitüsü, Ticaret Odası vb. birçok
kuruluş sayılabilir. Bs 8800 standartı hazırlanırken ISO 9000 standartları,
ISO 14000 standartları da dikkate alınmıştır. BS 8800 standartı İş
Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemine yönelik şartları içermeyen ancak bazı
kılavuz bilgiler ve tavsiyeleri içeren bir standart olarak hazırlanmıştır. BS
8800 standartının bu yüzden belgelendirme amacıyla kullanımı tavsiye
edilmemektedir.
BS 8800
standartının yayınlanmasından sonra İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
konusunda uluslararası bir standart yayınlanması için çalışmalar hızlanmış ve 15
Nisan 1999 tarihinde İrlanda Ulusal Standartları Teşkilatı, İngiliz Standartlar
Teşkilatı vb. bir çok kuruluşun katılımı ile OHSAS 18001 standartı
yayınlanmıştır. Kasım-1999’da ise OHSAS 18002 yayınlanmıştır. (18002,
kuruluşlarda sistemin nasıl uygulanacağını anlatan destek dokümandır)
OHSAS 18001
hazırlanırken; BS 8800 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Kılavuzu
ile SGS, BCQI NSAI, BSI, UNE vb. bir çok kuruluş tarafından yayınlanan ‘’İş
Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Kılavuzları’’ dikkate alınmıştır.
BS 8800 veya
ISA 2000’nin aksine OHSAS 18001, bir İSİG yönetim sisteminin içerisinde
bulunması gereken kritik yönetim elemanlarını tanımlamaktadır.
OHSAS 18001,
organizasyonların kalite, çevre ve işçi sağlığı ve iş güvenliği sistemlerini
birbirlerine entegre etmelerini kolaylaştırmak için, ISO 9001 (1994)
Kalite ve ISO 14001(1996) Çevre yönetim Sistemi Standartları ile uyumlu
olarak geliştirilmiştir. Tek başına da uygulanabilen bir standarttır.
OHSAS 18001
standardı Türk Standartlar Enstitüsü Genel Sekreterliği’ne bağlı
Akreditasyon ve Belgelendirme Özel Daimi Komitesi’nce hazırlanmış ve TSE
Tetkik Kurulu’nun 9 Nisan 2001 tarihli toplantısında Türk Standardı olarak kabul
edilerek TS 18001/Nisan 2001 ‘’ İş Sağılığı ve Güvenliği Yönetim
Sistemleri – Şartlar’’ olarak yayınlanmıştır.
OHSAS 18001’e
göre İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetim Sistemi, organizasyonun yönetim
sisteminin, faaliyet alanı ile ilgili İSG risklerini yönetmek için kullanılan
parçasıdır.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ
SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK
HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Genel Prensipleri:
İş Sağlığı
ve Güvenliği Standartları; OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim sisteminin en iyi şekilde uygulanabilmesi için, kriterlerden, uygulamalardan
ve prensiplerden oluşan birleştirilmiş bir çerçeve sunarlar. İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerini idare edebilmek için risk yönetimi sürecinin nasıl uygulanacağı üzerinde pratik tavsiyeler sağlarlar.
İş Sağlığı
ve Güvenliği Riskleri; İş Sağlığı ve Güvenliğine az ehemmiyet
verilmesinden oluşan riskler, şahısların hastalanması, sakatlanması veya ölüm
riski, bununla beraber firmaya ve şahıslara karşı mali mesuliyet riskleri,
organizasyon veya işletmedeki ekipmanın, prosesin bir kısmının yada tümünün
kaybedilmesi risklerini bütünüyle kapsar.
Bu noktada
önemli olan, hastalık ve kazaları önlemek için, risk yönetimi süreçlerinin bir
tanımının yapılmasıdır. Bununla beraber risk yönetimi süreci, organizasyonun
finansal ve diğer risklerinin yönetiminde de uygulanabilir.
OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Yönetiminin genel
prensipleri;
• Organizasyonel faktörler, yanlış bilgilendirme ve diğer konular, işçilerin sağlık ve emniyet sonuçlarına ve şirketin nihai karlılığına etki eder.
• Hastalık ve sakatlıkla sonuçlanan süreçler zaman içinde geliştirilir ve müdahale imkanları sağlanabilir. Ancak müdahale için en iyi zaman bu sürecin başlangıcıdır.
• Hastalık ve sakatlıkla sonuçlanan enerji ve diğer stres çeşitleri, çalışılan işteki ve bütünüyle toplumdaki kişi ve organizasyonlara büyük maliyetler yaratır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin kabul edilebilirliği hakkındaki değer yargıları algılamaya dayanır. Değişik menfaat gruplarının bu algılamalarını
mantıklı kılmak için iletişim ve danışma iki önemli faktördür.
• İş Sağlığı ve Güvenliği risklerinin yönetimi ve bunlar hakkında karar verilmesi, verilerin mantıksal analizine dayanır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği risklerinin en etkin kontrolü, insanları değiştirmektense, güvenli bir çalışma yeri sağlamaktır.
• İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi; içinde bulunulan şartların ayarlanmasını, risklerin tanımlanmasını, analizini, muamelesini, izlenmesini ve bu süreç
boyunca iletişim ve danışmanlığın temin edilmesini ihtiva eder. Risk yönetimi süreci, İşçi Sağlığı ve Güvenliği risklerinin tahmin edilemez doğasına proaktif bir yolla muamele etmek için bir teknik sağlar.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ
SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK
HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemlerinin Faydaları:
İş Sağlığı
ve Güvenliği Risk Yönetimi, İş Sağlığı ve Güvenliği konuları ile
ilgili karar alıcak yöneticilere yapılandırılmış sistematik bir yaklaşım sağlar.
Modern İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, risk yönetimi prensipleri üzerine inşaa
edilir. Risk yönetimi, bir çok teknik değerlendirmeyi ve danışmanlık isteyen
yöntemleri sürecin içine katarak, desteklenmiş, tutarlı ve savunmaya dayalı
karar verebilme gücü sağlar.
İş Sağlığı
ve Güvenliği Risk Yönetimi aktiviteleri, bir organizasyona, operasyonları
ile ilgili tehlikeleri iyi kavrama, iç ve dış durumlardaki değişikliklere çok
etkin cevap verebilme kabiliyeti sağlar.
İş Sağlığı
ve Güvenliği Risk Yönetimi; bir organizasyona direkt faydalar sağlamak için
yol göstericidir;
• Hastalık ve
sakatlıkları azaltarak, çalışanların ve toplumun iyileştirilmesini sağlar, •
Kaynakların etkin tahsisi ile katma değer ve para tasarrufu sağlar,
• Yönetimin
hazır bilgi kalitesini iyileştirerek, karar verme kabiliyetini geliştirir,
• İş
Sağlığı ve Güvenliği kanunları ile uyumu sağlar,
• Firmanın
imajını ve ününü geliştirir Etkin bir İş Sağlığı ve Güvenliği Risk
Yönetimi programının muhtemel, geniş anlamlı ve uzun vadeli faydaları ise;
• Önemli
risklere maruz kalma ile ilgili artan anlayış ve bilgi sonucu etkin stratejik
planlama yapılması,
• Arzu
edilmeyen İş Sağlığı ve Güvenliği sonuçlarının önceden görülebilmesi
hüneri nedeniyle düşük işçi tazminatları, • Pozitif İşçi Sağlığı ve Güvenliği
sonuçları ve bunun tesisi için iyi hazırlık,
• Denetim
sürecinin geliştirilmesi,
• İş
Sağlığı ve İş Güvenliği programlarının uygunluğu, verimliliği ve etkinliği
anlamında iyi sonuçlar elde edilmesi,
• Organizasyon
içinde ve dışındaki guruplar arasında gelişmiş haberleşmedir.
OHSAS 18001 İş sağlığı ve
Güvenliği Yönetim Sistemi belgesi nasıl alınır?
Belge almak deyimi
yerine sistem kurmak ve belge almak desek daha iyi olur çünkü OHSAS
18001 standardının bize getirdiği bazı uygulamalar ve yaptırımlar vardır ve
bunun için TS 18001 standardı yayınlanmıştır. OHSAS 1800 standardına
göre sistem kurmak isteyen firmalar şirketler öncelikle profesyonel bir
yardım almaları gerekir. Bu yardımı yapan firmalara OHSAS 18001 iş sağlığı ve
güvenliği danışmanlık firmaları diyoruz.
OHSAS 18001 DANIŞMANLIK
FİRMALARI
OHSAS 18000 belgesi
danışmanlık firmaları şirketinizde mevcut olan sisteminizi OHSAS 18001
belgesi standardının şartlarını sağlayacak şekilde çalışmalar yapar ve bu
çalışmaları sizinle birlikte yapmak zorundadır. Çünkü şirketinizin faaliyet
gösterdiği sektörü en iyi siz bilirsiniz ve maruz kalabileceğiniz iş sağlığı ve
güvenliği riskleri ve tehlikelerini ortaya en iyi siz koyabilirsiniz. Aslında
yapılan danışmanlık hizmeti kapsamı şu şeklidedir; Danışmanlık firması
size standardı öğretir siz ise yaptığınız işi anlatırsınız ve ortaya
karşılıklı bir sinerjiden kaynaklanan bir sistem çıkar. Peki standardı
öğrendiniz danışman firma ile çalışmalarınızı da yaptınız artık bundan
sonraki süreç kurulan sistemin uygulanmasıdır. Uygulama safhasını da şuna
benzetebiliriz arabayı tasarladınız bütün araç gereç ve ekipmanları
yerleştirdiniz artık arabayı hareket ettirme ve performansına bakmanız gerekir.
Onun için kurulan sistemin uygulanması ve aksaklıkların tespit edilmesi ve
gerekli revizyon ve iyileştirmelerin yapılmasıdır. Bu uygulamalar da bittikten
artık kurulan ve yürüyen sisteminizi tarafsız bir gözle bakılması zamanı
gelmiştir. Burada şunu unutmamak gerekir sistem kurma uygulama ve bundan sonraki
süreçlerde olayların patronu danışmanlık şirketidir ve sorumludur.
OHSAS 18001 Sisteminin
Belgelenmesi
Sistem uygulamaları devam
ederken OHSAS iş sağlığı ve güvenliği danışmanlık firması sizin adınıza
OHSAS 18001 belgesini veren belgelendirme şirketlerinden teklif alırlar
ve sizin belirleyeceğiniz firmaya başvuruda bulunurlar.
OHSAS 18001 Belgesini
veren firmalarda aranacak özellikler ve ohsas 18001 belgesini hangi
belgelendirme firmalarından alabiliriz aşağıdaki soruları yanıtlamak
gerekir.
1-)Belgelendirme firması
önüne geçen herkese OHSAS belgesi veriyorsa yani hak eden de hak
etmeyende alıyorsa öncelikle böyle bir belgelendirme firmasından ISO ve ohsas
belgesi alınmaz.
2-) OHSAS 18001 belgem
dünyada hatırı sayılır bir belgelendirme firmasından olsun derseniz
büyük firmalara bakın onlar nereden almış belgelerini
3-) İhracat yapacağım o
yüzden müşterilerime sunacağım OHSAS belgesini diyorsanız en çok hangi
ülkelere yapıyorsanız ihracatı o ülkenin belgelendirme firmasından alın.
4-) İhalelerde kullanacağım
diyorsanız TÜRKAK tarafından akredite edilmiş bir firmadan almanızda
fayda var.
Belgelendirme kurumunu
seçtikten sonra artık sisteminizi belgelendirebilirsiniz. Belgelendirme
öncesi sisteminiz ile ilgili bütün prosedürlerinizi İş sağlığı ve güvenliği
el kitabınızı organizasyon şemanızı ve belgelendirme kurumunun istediği
diğer dokümanlar belge veren kuruma gönderilir ve incelemeye tabii tutulur.
Doküman inceleme safhası olumlu geçmiş ise size gün verilir ve günü geldiği
zaman belgelendirme firmasının size göndermiş olduğu denetçiler OHSAS
18001 belgesi standardına göre danışmanlık şirketi ile birlikte
yaptığınız çalışmaları denetler ve raporlar bu denetim minumum 1 ve en fazla
ortalama 6 gün sürer burada denetim günü firmanızın çalşan sayısına ve
faaliyetlerinizin karmaşıklığına göre belirlenmiş gün sayısıdır.
Görüldüğü gibi OHSAS
18001 İş sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi detayına indikçe ;
karmaşık hale gelen kapsamlı bir iş sağlığı ve güvenliği Yönetim sistemidir.
Türkiye şartlarında OHSAS 18001 İş sağlığı ve Güvenliği yönetim sistemi
belgesi prensipli ,bilimsel çalışanlarına ve iş yerine önem veren bir
kuruluşun göstergesi olarak da algılanabilir, belge gözüyle, veya gereksiz bir
evrak ayrıntı gözüyle de görülebilir, takdir sizlerindir…
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI DENETİMLERİ İÇİN A-B-C TİPİ İŞ GÜVENLİĞİ SERİTİFİKASINA SAHİP UZMANLARIMIZLAİŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİMİZ için tıklayınız
ÖNEMLİ LİNKLER
OHSAS 18001 belgesi nedir
OHSAS 18001 belgesi nasıl alınır
İş sağlığı ve güvenliği nedir
OHSAS 18001 İş işçi sağlığı güvenliği eğitimi
OHSAS 18001 İş sağlığı ve Güvenliği yönetmeliği logosu
İş sağlığı ve Güvenliği danışmanlık belgelendirme firmaları şirketleri kurumları
|